Phong cách lãnh đạo dành cho quản lý cấp trung

Phong cách lãnh đạo ảnh hưởng trực tiếp đến cách quản lý cấp trung giao việc, phản hồi, tạo động lực và thúc đẩy nhân viên đạt mục tiêu. Ở vị trí trung gian giữa chiến lược của doanh nghiệp và hoạt động hằng ngày của đội nhóm, quản lý cấp trung không thể chỉ sử dụng một cách dẫn dắt cố định cho mọi tình huống.

Có thời điểm đội ngũ cần được chỉ đạo rõ ràng. Có thời điểm nhân viên cần được hướng dẫn, coaching hoặc trao quyền để phát triển năng lực. Nếu chọn sai phong cách lãnh đạo, nhân viên dễ phụ thuộc, thiếu chủ động hoặc làm việc đối phó. Ngược lại, khi chọn đúng cách dẫn dắt, quản lý có thể giúp đội ngũ hiểu mục tiêu, làm đúng việc và tạo ra kết quả ổn định hơn.

Bài viết này nhìn lại khái niệm phong cách lãnh đạo dưới góc độ quản lý cấp trung, đồng thời gợi ý cách lựa chọn phong cách phù hợp trong công việc thực tế.

Phong cách lãnh đạo là gì trong vai trò quản lý cấp trung?

Phong cách lãnh đạo là cách người quản lý định hướng, giao tiếp, ra quyết định, phản hồi, tạo động lực và hỗ trợ nhân viên trong quá trình thực hiện mục tiêu.

Với quản lý cấp trung, phong cách lãnh đạo không chỉ thể hiện qua cách nói chuyện với nhân viên. Nó thể hiện rõ trong cách chuyển mục tiêu kinh doanh thành nhiệm vụ cụ thể, cách giao việc, cách theo dõi tiến độ, cách phản hồi khi có sai lệch và cách phát triển năng lực đội ngũ.

Một phong cách lãnh đạo phù hợp giúp nhân viên hiểu rõ kỳ vọng, biết cách thực hiện công việc và chủ động hơn với kết quả. Ngược lại, nếu quản lý áp dụng sai phong cách, đội ngũ có thể rơi vào hai trạng thái phổ biến: hoặc phụ thuộc quá nhiều vào quản lý, hoặc bị trao quyền khi chưa đủ năng lực để tự quyết.

Vì vậy, câu hỏi quan trọng không phải là quản lý nên theo đuổi một phong cách cố định nào, mà là: phong cách nào phù hợp với năng lực nhân viên, động lực làm việc và bối cảnh công việc hiện tại?

Có mấy phong cách lãnh đạo quản lý cấp trung thường sử dụng?

Có nhiều cách phân loại phong cách lãnh đạo khác nhau. Trong thực tế quản lý đội nhóm, quản lý cấp trung thường cần linh hoạt giữa các nhóm phong cách sau:

Với quản lý cấp trung, điểm mấu chốt không nằm ở việc ghi nhớ có mấy phong cách lãnh đạo, mà là biết khi nào cần chuyển từ chỉ đạo sang hướng dẫn, từ hướng dẫn sang coaching, hoặc từ coaching sang trao quyền.

Một nhân viên mới cần sự rõ ràng. Một nhân viên có kinh nghiệm cần được tin tưởng hơn. Một nhân viên giỏi nhưng mất động lực cần được lắng nghe và khơi lại cam kết. Một đội ngũ đang chuyển đổi cách làm cần được định hướng, truyền thông và theo sát trong giai đoạn đầu.

Vì sao quản lý cấp trung dễ áp dụng sai phong cách lãnh đạo?

Quản lý cấp trung thường chịu áp lực kép: vừa phải đảm bảo kết quả từ cấp trên, vừa phải xử lý vấn đề phát sinh từ đội ngũ. Khi áp lực tăng, nhiều quản lý có xu hướng quay về phong cách quen thuộc nhất.

Một số quản lý chọn cách chỉ đạo liên tục vì lo nhân viên làm sai. Cách này có thể giúp công việc nhanh hơn trong ngắn hạn, nhưng về lâu dài khiến nhân viên phụ thuộc và ít chủ động.

Một số quản lý lại trao quyền quá sớm với nhân viên chưa đủ năng lực. Khi mục tiêu, tiêu chuẩn và phạm vi quyết định chưa rõ, trao quyền dễ biến thành buông lỏng, khiến kết quả không như kỳ vọng.

Một số trường hợp khác, quản lý muốn coaching nhưng dùng sai thời điểm. Coaching phù hợp để phát triển tư duy, nhưng trong tình huống khẩn cấp hoặc rủi ro cao, đội ngũ cần chỉ dẫn rõ ràng hơn là một cuộc đối thoại kéo dài.

Do đó, năng lực quan trọng của quản lý cấp trung là nhận biết đúng tình huống trước khi chọn cách dẫn dắt.

Cách chọn phong cách lãnh đạo phù hợp cho đội ngũ

Quản lý không nên chọn phong cách lãnh đạo theo thói quen cá nhân. Cách dẫn dắt cần dựa trên ba yếu tố: năng lực nhân viên, động lực nhân viên và bối cảnh công việc.

1. Đánh giá năng lực của nhân viên

Trước tiên, cần xác định nhân viên đã đủ kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm và công cụ để thực hiện nhiệm vụ hay chưa. Nếu nhân viên chưa đủ năng lực, quản lý cần chỉ đạo hoặc hướng dẫn rõ ràng trước khi kỳ vọng sự chủ động.

2. Đánh giá động lực và mức độ cam kết

Một nhân viên có thể đủ năng lực nhưng chưa sẵn sàng hành động. Nguyên nhân có thể đến từ việc thiếu động lực, thiếu niềm tin, thiếu ghi nhận hoặc chưa thấy ý nghĩa của công việc. Khi đó, coaching và phản hồi là cách tiếp cận phù hợp hơn so với việc chỉ giao thêm nhiệm vụ.

3. Đối chiếu năng lực – động lực để chọn cách dẫn dắt

Bảng này giúp quản lý tránh dùng một cách tiếp cận cho toàn bộ đội ngũ. Mỗi nhân viên ở từng giai đoạn phát triển khác nhau sẽ cần một phong cách lãnh đạo khác nhau.

4. Kiểm tra bối cảnh công việc

Bối cảnh công việc cũng ảnh hưởng lớn đến lựa chọn phong cách. Việc khẩn cấp cần chỉ đạo rõ. Việc cần sáng tạo nên có sự tham vấn. Việc nhằm phát triển năng lực nên sử dụng coaching. Việc đã có tiêu chuẩn rõ và nhân viên đủ năng lực có thể được trao quyền.

UMM giúp quản lý cấp trung rèn luyện phong cách lãnh đạo như thế nào?

UMM không tiếp cận phong cách lãnh đạo như một nhóm khái niệm lý thuyết để ghi nhớ. Chương trình tập trung vào việc giúp quản lý cấp trung nhận diện đúng tình huống quản lý và lựa chọn cách dẫn dắt phù hợp trong công việc thực tế.

Thông qua các tình huống như giao việc, phản hồi, theo dõi tiến độ, tạo động lực, coaching và trao quyền, quản lý được luyện tập cách chuyển đổi phong cách lãnh đạo theo từng nhân viên và từng nhiệm vụ.

Điểm quan trọng của UMM là giúp quản lý tránh hai cực đoan thường gặp: kiểm soát quá chi tiết khiến nhân viên phụ thuộc, hoặc trao quyền quá nhanh khi đội ngũ chưa sẵn sàng. Thay vào đó, quản lý học cách làm rõ mục tiêu, xác định tiêu chuẩn, đánh giá mức độ sẵn sàng của nhân viên và chọn cách hỗ trợ phù hợp.

Khi phong cách lãnh đạo được rèn luyện trên chính tình huống công việc, quản lý không cần triển khai thêm một hệ thống phức tạp. Các công cụ có thể được áp dụng trực tiếp vào hoạt động hằng ngày như họp nhóm, giao việc, phản hồi, kiểm tra tiến độ và phát triển nhân viên.

>> Tham khảo khóa UMM – Năng lực quản lý bền vững

Từ phong cách lãnh đạo đến quản lý hiệu suất đội ngũ

Một phong cách lãnh đạo hiệu quả không chỉ giúp quản lý giao tiếp tốt hơn. Quan trọng hơn, phong cách đó phải giúp đội ngũ hiểu mục tiêu, chủ động hành động và tạo ra kết quả.

Với quản lý cấp trung, năng lực dẫn dắt đội ngũ không nằm ở việc luôn có câu trả lời cho mọi vấn đề. Giá trị của quản lý nằm ở khả năng giúp nhân viên hiểu rõ việc cần làm, biết cách làm, nhận trách nhiệm và từng bước nâng cao năng lực.

Khi biết linh hoạt giữa chỉ đạo, hướng dẫn, tham vấn, coaching và trao quyền, quản lý có thể giảm dần việc “làm thay” nhân viên, đồng thời xây dựng một đội ngũ chủ động hơn.

Đây cũng là tinh thần cốt lõi của UMM: giúp quản lý cấp trung tạo kết quả thông qua đội ngũ, thay vì trở thành điểm nghẽn xử lý mọi vấn đề trong vận hành.

Tìm hiểu thêm về phong cách lãnh đạo và quản lý hiệu suất cao

Bài viết này tập trung vào góc nhìn của UMM dành cho quản lý cấp trung. Để xem phiên bản tổng quan đầy đủ hơn về phong cách lãnh đạo, các cách phân loại và lỗi thường gặp khi áp dụng sai phong cách, có thể tham khảo bài viết trên VMP Academy: Phong cách lãnh đạo: Khái niệm, phân loại và cách áp dụng

Thông qua khóa UMM, quản lý cấp trung có thể rèn luyện năng lực giao việc, phản hồi, coaching, trao quyền và tạo động lực đội ngũ dựa trên chính tình huống công việc thực tế.

Câu hỏi thường gặp

Phong cách lãnh đạo là gì?

Phong cách lãnh đạo là cách người quản lý định hướng, giao tiếp, ra quyết định, phản hồi, tạo động lực và hỗ trợ đội ngũ trong quá trình thực hiện mục tiêu.

Có mấy phong cách lãnh đạo phổ biến?

Có nhiều cách phân loại phong cách lãnh đạo. Trong môi trường doanh nghiệp, thường gặp các phong cách như chỉ đạo, dân chủ, trao quyền, coaching, giao dịch, quy chuẩn, chuyển đổi, phục vụ và lãnh đạo theo tình huống.

Quản lý cấp trung nên chọn phong cách lãnh đạo nào?

Quản lý cấp trung nên chọn phong cách lãnh đạo dựa trên năng lực, động lực của nhân viên và bối cảnh công việc. Không nên áp dụng một phong cách duy nhất cho mọi nhân viên hoặc mọi tình huống.